راهکارهای طراحی و تحلیل در معماری داخلی (بخش اول)
01
مه

طراحی و تحلیل معماری داخلی (بخش اول)

اگرچه معماری و معماری داخلی را نمیتوان دو معقوله از هم جدا دانست، اما در شکل گیری فضا به عنوان جوهر معماری، هم در بعد کامل آن و هم در معماری درونی بنا، عواملی دخیل هستند. در خلق معماری داخلی می توان عناصر فراوانی را مورد بررسی قرار داد، آنچه در این بحث موضوع اصلی را تشکیل می دهد مطالعه اجمالی راهکارهایی برای طراحی و تحلیل معماری داخلی می باشد. علیرغم اهمیت این موضوع و تعدد پژوهش های صورت گرفته، همچنان جای خالی اصولی که بتوان از آنها در طراحی فضای داخلی معماری ایرانی بهره گرفت، نمود دارد.
امروزه رجوعی معمارانه به معماری ایران با هدف ترمیم گسست و انقطاع صورت گرفته در سنت معماری این سرزمین و احیای ارزش های زیبایی شناختی در معماری امروز با نگاهی آینده نگر به ساحت معماری و فضای داخلی، ضروری می نماید. لذا تبیین مبانی ای که روند طراحی طراحی داخلی را راهبری کنند هدف اصلی پژوهش حاضر قرار گرفته است. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی است و گردآوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانه ای و مشاهدات میدانی انجام گرفته است. بررسی ها حاکی از آن است که پیرایه ها و آرایه ها، نماد و نشانه ها و نقوش، نیاز ها و رفتارها در سبک زندگی، نیروها و سازه و در نهایت استاندارد ها و مقررات را می توان به عنوان عناصر کلی در شکل گیری فضای درونی دانست.
هرچه میزان مداخله این پنج فاکتور و در کنار آن خلاقیت بیشتر باشد فضا به کمال خود نزدیکتر می شود. بسیاری موضوعات دیگر مانند ارگونومی در ذیل آنها قابل بررسی هستند. بررسی اثرات دوسویه میان فضا و انسان، در مطالعه نحوه ادراک معنا و دریافت آدمی از فضا ما را یاری داده و تئوری هایی به منظور تحلیل فرآیند طراحی و بررسی فضای داخلی در اختیار قرار می دهد. این مباحث در تبیین سرفصل دروس دوره کارشناسی معماری داخلی قابل استفاده هستند.

تاثیر معماری داخلی در فضای درونی ساختمان

مقدمه بررسی چگونگی ادراک فضا در طراحی آن کاربرد اساسی خواهد داشت. بررسی فضاهایی که در طول زمان، بیشتر مورد توجه واستفاده و در هر دوره به گونه ای قابل بهره برداری بوده اند میتواند طراح را به ویژگیهایی از آن جلب نماید. این ویژگیها، خصایصی هستند که باعث مانایی فضا در زندگی انسان خواهد شد.
در جریان ارتباط انسان و محیط مباحثی مطرح می شود که بعضی از آنها تابع قوانین و قواعد علمی صرف و برخی دیگر تابع قواعد علمی مبتنی بر آزمایشها و تحقیقات میدانی است از این بین مقوله فضا و ادارک آن که در ارتباط تنگاتنگ با معماری است بسیار حایز اهمیت است. شکل گیری فضاها تنها برای تطابق معماری با نیازهای زندگی مادی نیست، بلکه ساختار کلی طراحی ساختمان با تنوع هندسه، رنگ، تزئینات، پر و خالی، سقف های سر پوشیده و سرباز و … همه در بوجود آمدن فضایی که در آن معانی مختلف جایگاه خود را در زندگی انسان باز می یابند تسهیم هستند در نتیجه باید کوشش افزونتری در تحلیل عوامل انسانی، فرهنگی و مادی که موجب پیدایش فضاهای داخلی دلنشین و مانا شده اند، انجام پذیرد.
در این نوشتار بنا بر این است که عوامل موثر در موضوع مورد بحث جمع آوری، غربال گری شده، به دسته بندی قابل استفاده در مباحث آکادمیک طراحی دکوراسیون داخلی دست یابیم. در این روند معماری ایرانی و نگاه معمار ایرانی به فضای درونی مورد توجه خواهد بود. در عین حال دیگر مباحث مطرح در معماری داخلی نیز بررسی خواهد شد.

تاثیر معماری داخلی بر فضای درونی ساختمان
تاثیر معماری داخلی بر فضای درونی ساختمان

ویژگیهای فضای درونی در معماری ایرانی چیست؟

برخی پژوهش های انجام گرفته در این زمینه توسط تئوری پردازانی همچون یورگ گروتر مبانی تئوریک رابطه بین انسان و فضا را بررسی نموده است. روانشناسان نیز فضا و زمان را از دیدگاه این علوم بررسی نموده اند. از دیگر سو مردم شناسانی مانند ادوارد تی هال نیز فضا و معماری را مورد مداقه قرار داده و هنر را به عنوان عامل مهم رابطه با فضا معرفی نموده اند. برخی نویسندگان نیز مانند چینگ به کلیات و یا عناصر ، اجزاء و مصالح در معماری داخلی پرداخته اند. برخی از پژوهشگران ایرانی نیز به مقوله معماری اسلامی ایران در برون و درون پرداخته و در بخش داخلی بنا توجه خود را بیشتر بر هندسه و تنوع سقف ها معطوف ساخته اند. و یا به نحوه ادراک فضا و تأثیر حواس ظاهری و حواس باطنی افراد در این روند اشاره دارند و سخن از ارتباط میان طراحی و کیفیت زندگی مادی و معنوی به میان می آورد.

معماری دکوراسیون داخلی پذیرایی
معماری دکوراسیون داخلی پذیرایی

دکوراسیون داخلی پذیرایی

آنچه ما در این نوشتار بدان خواهیم پرداخت، مباحث پنجگانه ایست که در شکل گیری فضای داخلی موثر می باشند. که برخی از آنها مانند مبحث نیروها و سازه در در دیگر پژوهش ها به صورت مستقیم در معماری داخلی وارد نشده اند. در حالیکه در معماری ایرانی یکی از پایه های اصلی شکل گیری فضای درونی، نظام استواری بنا است که به طرز شگرفی درون معماری را ساخته و پرداخته است.
روش تحقیق: در این پژوهش عوامل گوناگون تأثیر گذار بر شکل گیری فضای داخلی از طریق منابع کتابخانه ای و مشاهدات میدانی نویسندگان جمع آوری و دسته بندی شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است و سعی شده با دسته بندی این عوامل مفیدترین اطلاعات در زمینه طراحی داخلی ارائه گردد.
فضا فضا مقوله ای است که در علوم مختلفی مورد بحث و توجه قرار میگیرد؛ معماری، شهرسازی، فلسفه، جامعه شناسی و روان شناسی و … و در هر کدام نقشی اساسی در میان دیگر عناصر کلیدی داراست. بنابراین متفکرین هر رشته آنرا به گونه ای تعریف و تحلیل نموده اند.البته با ارتباط فراوان رشته های گفته شده و تاثیر آنها بر هم توجه به نگرش های موجود شایان توجه خواهد بود. همچنین در دو مقوله ادراک و احساس بیش از همه روانشناسان به کند و کاو پرداخته اند. به لحاظ نقش این موضوع در شکل گیری نگرش انسان به فضا و نحوه تعامل رفتاری در آن ای نظرات نیز قابل بررسی هستند.