رنگ و نور در طراحی ساختمان
۳۱
اردیبهشت

رنگ و نور در طراحی ساختمان (بخش سوم)

با توجه بیشتر به قدرت رنگ ها در طراحی خانه های خود ممکن است از آنچه به واسطه این کار نمایان می شود به شکلی خوشایند یا ناخوشایند تعبیر گردد. رسیدن به ترکیب رنگ مناسب در اتاق، لباس و یا هر مورد دیگر، نه فقط جلب توجه می کند بلکه حالتی از اطمینان و آرامش را نیز القا می کند. کار موثر با رنگ بیش از همه به تحریک حس خلاقیت نیازمند است. به دست آوردن یک ترکیب رنگ مناسب که درست با منظور و هدف فرد، منطبق باشد خود به نوعی آفرینش محسوب می گردد. جالب ترین اتاق ها آنهایی هستند که معرف ذوق بصری ساکنان آنها باشند. در واقع فردیت بخشیدن به اتاق امری است کاملا شخصی و خصوصی، اما اگر به دور و بر خود نگاه کنیم متوجه می شویم که اتاق هایی را که افراد صاحب آن با آثار هنری میراث خانوادگی، عکس ها و علائق خود دکور نموده اند، بسیار جذاب تر از اتاقهایی است که با خورده ریزهای بی نام و نشان که برای صاحب آن بیگانه است و معنای عاطفی ندارد.

نحوه طراحی اتاق ها

در طراحی ساختمان باید به کارآیی هر اتاق دقت کرد. مسائلی که در دکوراسیون اتاق خواب باید در نظر گرفته شود: نور، تهویه هوا، موقعیت و محل جغرافیایی اتاق خواب در منزل است. در صورت امکان قرار دادن حمام در اتاق خواب، قرارگیری درب ورودی اتاق خواب در محدوده دور از فعالیت افراد خانواده و جایی خارج از دید مستقیم، طراحی فضایی برای لوازم و لباس های دکوراسیون و رنگ آمیزی مناسب که جلوه ای از آرامش و سکوت را به ارمغان آورد. مبلمان هماهنگ با سبک به کار رفته در اتاق خواب از آنجا که اتاق خواب خصوصی ترین فضا در یک خانه است باید سلیقه شخصی صاحب آن را به طور کامل در نظر گرفت، ولی تا آنجایی که طراح می تواند، باید صاحب خانه را از روانشناسی رنگ ها و استفاده از آن در طراحی داخلی منزل و تاثیری که هر رنگ بر روح و روان انسان می گذارد مطلع نماید. برای مثال انتخاب رنگ درخشان در اتاق خواب هنگام استراحت بسیار آزار دهنده است. اتاق خواب معمولا جهت استراحت مورد استفاده قرار می گیرد، در نتیجه برای ایجاد آرامش بیشتر بهتر است از رنگ های سرد مانند سبز و آبی که رنگ های آرامش بخشی هستند استفاده نمود. اگر اتاق خواب دارای پنجره های بزرگ باشد بهتر است از پرده های ضخیم که با دکوراسیون اتاق متناسب است استفاده نمود.
برای کفپوش اتاق خواب توصیه می گردد که از کفپوش های عایق حرارتی مانند موکت، پارکت و … استفاده شود. اگر از کاغذ دیواری برای دیوار پوش استفاده شده بهتر است که طرح و نقش آن ظریف، همراه با خطوط ملایم و نرم باشد. در چیدمان اتاق باید دقت نمود که تخت زیر پنجره یا روبروی درب ورودی قرار نگیرد، زیرا هنگام باز بودن درب ورودی فردی که بر روی تخت خوابیده باشد کاملا قابل دید می باشد و حس نامطلوبی را به شخص القا می کند. دکوراسیون اتاق کودک بستگی به جنسیت، رشته تحصیلی، سن و … دارد و نسبت به نیاز آن ها طراحی می شود. رنگهای گرمی چون طلایی، نارنجی ها، قرمزهای پرمایه و آجری ها عاملی مهم در ایجاد نمایی باشکوه و گرم در یک دکوراسیون هستند.

اتاق ها در طراحی خانه
اتاق ها در طراحی خانه

علاوه بر به کارگیری این رنگها در فضای اتاق استفاده از پارچه های ابریشمی و کتان طرحدار، تابلوها و مجسمه های زینتی شرقی، پارچه های سوزندوزی و قلمکار جذابیت دکوراسیون داخلی را دو چندان می کند. به منظور استراحت چشم در فضای اتاق در نظر گرفتن رنگ ساده و روشن روی دیوارهای اتاق می تواند این نقش را به خوبی ایفا کند. در مقابل دکوراسیون های سنتی دکوراسیون های تک رنگ قرار گرفته اند که با به کار گیری تونالیته های مختلف یک رنگ فضایی آرام و یکنواخت را پدید می آورند. رنگهای روشن نمای آفتابی و پرنشاط و در همان حال ساده و آرامش بخش را در برابر دیدگان بیننده قرار می دهند. ترکیب رنگ های زرد و سبز از آنجا که سبز یکی از رنگهای مشتق شده از زرد است، در فضای اتاق خواب بسیار موفق و مناسب خواهد بود. اما باید به خاطر داشت که غالب شدن رنگ سبز بر زرد در یک اتاق نشیمن بر جذابیت و زندگی در آن می افزاید، اما در یک اتاق خواب اختصاصی قسمت اعظم فضا به رنگ زرد سادگی و آرامشی که لازمه یک اتاق خواب است به آن می بخشد؛ در حالیکه غالب شدن رنگ سبز در اتاق خواب بیش از میزان لازم به فضا شور و انرژی می بخشد. انتخاب رنگ در اتاق کودکان خود از قواعدی جداگانه برخوردار است. اتاق خواب نوزادان را بهتر است با رنگ های ملایم و پاستلی آرایش کرد. اتاق خواب کودکان خردسال و نوجوانان را نیز میتوان با رنگهای شاد زینت داد. آنچه باید در طراحی داخلی یک اتاق خواب همواره در نظر داشت این است که نه تنها انتخاب مجموعه هایی از رنگها بلکه میزان به کارگیری آنها و سطوحی که اشغال می کنند در مقایسه با هم نیز از اهمیت به سزایی برخوردار است. همچنین ایجاد رابطه میان سطوح رنگی گوناگون با استفاده از جزئیاتی چون یک قاب عکس، حاشیه های کاغذ دیواری نصب شده به دیوار، تکرار طرح خاصی بر روی ملحفه و روبالشی ها و یا حتی قرار دادن یک جفت آباژور یا گلدان بر روی پاتختی ها یا میز آرایش می تواند به دکوراسیون یک اتاق انسجام و هماهنگی بیشتری ببخشد.
نیاز به فضایی خلاق، پر انرژی، با رنگهای متنوع و وجود هرگونه ایمنی در اتاق برای کودک بی پروا ضروری است. لذا باید از استفاده پلکان، پنجره هایی با دست انداز کم، کف پوشهایی با بافت خشن و رنگهای تیره که آلودگی را نمایان می سازند، در چیدمان اتاق کودک خودداری نمود. برای رنگ اتاق کودک می توان از رنگ های شاد و پرانرژی و در عین حال آرامش بخش استفاده کرد. برای طراحی اتاق کودک بهتر است از پوسترهای رنگی که مورد علاقه کودک باشد یا موضوع مورد علاقه کودک استفاده نمود.
برای مثال اگر کودک علاقه به هواپیما دارد می توان دیوارها را با رنگ آبی و سفید رنگ کرد و از کلکسیون هواپیما هایی اسباب بازی و نورپردازی متناسب و مشابه به رنگ چراغ های هواپیما استفاده نمود. اگر بافت پرده نرم باشد محیط اتاق لطیف شده و بهتر است که طرح، نوع و نقش آن از اشکال عروسکی و کارتونی باشد. مناسب ترین وضعیت و موقعیت برای قرارگیری اتاق کودک در نزدیکی اتاق والدین است. از آنجایی که کودک علاقه به نقاشی و نوشتن روی دیوار دارد دارد بهتر است قسمتی از دیوار اتاق او را با کاغذ های رولی پوشاند. برای راحتی و آرامش بیشتر در شب بهتر است از چراغ خواب یا آباژور در کنار تخت خواب کودک استفاده شود. توصیه می شود از تخت خواب لبه دار با کوسن برای محافظت از کودک در هنگام خواب استفاده شود. نورپردازی اتاق نیز تا جایی که آسایش را فراهم سازد بسته به سلیقه فرد و نیاز اتاق طراحی می شود.

دکوراسیون داخلی پذیرایی به دلیل اینکه محل چندین فعالیت مختلف است چند نوع منبع نور نیاز دارد. منابع تأمین نور مستقیم و غیر مستقیم نور تأکیدی نیز می تواند حائز اهمیت باشد مثلا تأکید بر روی یک اثر هنری روی دیوار یا یک مبلمان خاص. توجه به نورهای تأکیدی باید دست کم سه برابر نور عمومی باشد. نور و رنگ با هم پیوند دارند. رنگی که در نور روز مشاهده می شود ممکن است در شب به نحو شگفت آوری متفاوت جلوه کند. لامپ های فلئورسنت کمی رنگ آبی خاکستری به رنگها اضافه می کنند. هالوژن ها نیز نور سفیدی با مقدار کمی تغییر رنگ ایجاد می کنند. لذا در فضای نشیمن که ممکن است فعالیت های شبانه جریان داشته باشد وجود چه روشنایی با المان نوری مفید است؟ اگر اتاق رو به جنوب و آفتاب گیر است با رنگهای سرد یا خفی می توان اتاق را ملایم کرد. اگر رو به شمال است اجازه داده شود رنگ های گرم تعادل را برقرار نماید. زیرا رنگهایی با ته رنگ های گرم درخشان می تواند روح را سبک کند. رنگ های گرم صمیمیت بیشتری به اتاق نشیمن می بخشند. قرار دادن یک کتابخانه در اتاق نشیمن می تواند به دلنشین شدن فضا کمک کند.

    • رنگ و نور در دکوراسیون داخلی پذیرایی
      رنگ و نور در دکوراسیون داخلی پذیرایی

آیا تا به حال فکر کرده اید که چقدر وقت صرف غذا خوردن می کنید؟

 مطمئنا احساسی که در این اتاق تجربه می کنید فوق العاده حائز اهمیت می باشد. بطور نمونه مرکز ثقل اتاق می تواند یک میز و صندلی های اطرافش باشد. برای اینکه این اتاق بتواند عملکرد خوبی داشته باشد چراغ سقفی نیز تعبیه می گردد. البته هیچ چیز مانند پرتوی شمع به اتاق سرزندگی و احساس نمی بخشد. در واقع استفاده از شمع بر روی پایه های بلند اشتها را افزایش داده و سبب لذت از غذا خوردن می شود. انتخاب رنگ، زمان غذا خوردن بسیار حائز اهمیت است. مثلا رنگهای ملایم در روز زیبا ولی در شب اغلب بی روح و پریده رنگ است. نکته مهم دیگر این است که باید در کنار هر میز جای کافی برای تحرک آرنج و پاها وجود داشته باشد. اگر اتاق غذاخوری مستقل نمی باشد، می توانید گوشه ای از اتاق پذیرایی را به عنوان غذاخوری مورد استفاده قرار دهید. در این صورت طرح و رنگ اتاق پذیرایی در قسمت غذاخوری بسیار تأثیر گذار می شود. برای مثال نور سبز در این فضا اصلا مناسب نمی باشد همچنین رنگ زرد در اتاق غذاخوری احساس هیجان ایجاد می کند. همچنین استفاده از رنگ های قرمز و نارنجی اشتها را افزایش می دهد. اگر اتاق غذاخوری در کنار نشیمن اصلی خانواده قرار دارد بهتر است روکش پارچه مبلمان و جنس سایر پوشش ها به گونه ای باشد که دوام آنها زیاد و همچنین نگهداری آنها آسان باشد. برای نور پردازی این فضا می توان از چراغ های ریل دار و با کلید دیمری برای تنظیم نور استفاده کرد.

نتیجه

انتخاب صحیح پارامترهای رنگ و نور یکی از مهمترین چالش ها در طراحی دکوراسیون و معماری داخلی می باشد. پراکنش نور به عنوان یکی از مکمل های رنگ تأثیر بسزایی در طراحی محیط های دلنشین و دل انگیز دارد. در این مقاله به کمک روش توصیف تحلیلی بر مبنای روانشناسی معماری پارامترهای نور و رنگ در تاثیر متقابل بر اصول معماری در مفهومی از واژه گزینی هدفمند آنها بررسی شده است. بر طبق این مطالعه موردی تطابق نوع رنگ با کالبد فضا محیطی سرشار از شادابی را در هنر معماری نوین بوجود خواهد آورد.