دﮐﻮراﺳﯿﻮن داﺧﻠﯽ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی اداری
۰۷
خرداد

دﮐﻮراﺳﯿﻮن داﺧﻠﯽ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی اداری (بخش دوم)

تاثیر روانی رنگ ها از لحاظ علمی

برای اینکه بتوان از رنگ ها به درستی در طراحی خانه یا ادارات استفاده کرد ابتدا باید رنگ ها را به درستی شناخت. تاثیر روانی رنگ ها از لحاظ علمی به دو بخش زیر تقسیم می شوند:
الف: مربوط است به دریافت احساس رنگ فامداری که از طیف مرئی ناشی نشده باشد این را احساس ذهنی می نامند. هرگاه فشار ملایم بر روی پلک های بسته وارد آید، و یا انسان در یک اتاق تاریک از طریق پیشانی تحت تاثیر شوک الکتریکی قرار گیرد. در هر دو مورد، احساس رنگ، فامدار به وجود می آید احساس مزبور ناشی از اثر مرئی خارج از چشم نیست، بلکه احساس ذهنی است. علت این پدیده، تحریک اعصاب شبکیه به وسیله فشار یا الکتریسیته است. اصولا دیدن رنگ ذهنی مبتنی است بر دو پدیده که با هم قرابت دارند: یکی پس تصویر و دیگری تباین تصویر، که عبارت است از احساس رنگ پس از رفع تاثیر یک محرک، به عبارت دیگر، احساس بصری است که بلافاصله پس از قطع تحریک عامل خارجی حاصل می شود. پس تصویر دو گونه است، مثبت و منفی. منفی نوع مثبت پس تصویر آن است که رنگ احساس شده، همان رنگ محرک است. تصویر قرمز همان فام قرمزی است که چشم را تحریک کرده است. این پس تصویر پس از مدتی ذخیره شدن شدید به یک محرک شدید (مثلا نور یک پروژکتور) و پس از بستن چشم ها اتفاق می افتد. پس تصویر منفی آن است که احساس شده، مکمل رنگ محرک است؛ مثلا پس تصویر قرمز، سبز است. پس تصویر منفی هنگامی رخ می دهد که بعد از ذخیره شدن به یک محرک شدید، چشم ها به یک سطح سفید خالی و یا خاکستری معطوف شوند، علت پس تصویر مثبت را تداوم روند شیمیایی در شبکه پس از رفع اثر محرک، ذکر می کنند، درباره علت پس تصویر منفی، غالبا روند خستگی شبکیه را مطرح می سازد.

رنگ در دکوراسیون داخلی اداری
رنگ در دکوراسیون داخلی اداری

ب: اثرات ذهنی رنگ های عینی در معماری داخلی. زمینه دیگر ملاحظه روانشناختی، به احساس های معینی مربوط می شود که رنگ های عینی در بیننده ایجاد می کنند؛ به عبارت دیگر در اینجا رابطه رنگ های عینی با اثرات ذهنی شان مورد بحث است. مثلا آشکار است که برخی فام ها، پیش آینده هستند و موجب می شوند که اشیا نزدیکتر به نظر آیند؛ بر عکس، برخی فام ها پس رونده هستند و موجب می شوند تا اشیا دورتر به نظر آیند. همچنین فام های دارای طول موج بلندتر (مثل قرمز و نارنجی) گرمتر از فام های طول موج کوتاه تر (مثل آبی و سبز) احساس می شوند. حساس گرمی و سردی، پیش آیندگی وپس روندگی در واقع اثرات ذهنی رنگ های عینی هستند که از جنبه روانشناسی رنگ و نه از جنبه فیزیولوژیک رنگ، مورد بحث قرار میگیرد. مکانیسم ادراک رنگ پیچیده است. علاوه بر این، برای تعیین کاربرد معماری رنگ با دانش مستدل درباره دلالتها و معانی ضمنی، فهم اندکی از علم نهفته در پس رنگ و علم دید رنگ ضروری است. بدون پرداختن عمیق به یک بحث اگزیستانسیالیستی، این امری کاملا صحیح است که در غیاب نور، هیچ رنگی وجود ندارد. رنگ در واقع در تور است؛ چنانکه این مسأله توسط نیوتن در تجربه کلاسیک وی اثبات شده است. نور سفید از طیفی از رنگها – قرمز، زرد، سبز، آبی و بنفش- و احساس سفیدی که حاضر است هنگامی که ترکیبی از اینها وجود دارد تشکیل می شود، هر چند نسبت رنگهای مختلف ضروری نیست که مقادیر دقیقی باشد. همچنین عوامل متعددی در یک محیط ساخته شده بر حالت عاطفی و روانشناختی استفاده کننده تاثیر می گذارد. شدت نور و رنگ دو عامل مهمی هستند که بر عملکرد استفاده کننده در آن فضا تأثیر می گذارند. در حالی که آشکار است افراد توانایی سازگاری با محیطهای مختلف را دارند، اما این باور مطرح می شود که اگر افراد در شرایط مشخص و معینی قرار نداشته باشند، به فقدان خلاقیت و رفاه عمومی منجر خواهد شد. بنا بر عقیده برخی از پژوهشگران، روشنایی می تواند نقش مهمی در تقویت ادراک ویژه، فعالیت و تنظیم خلق افراد ایفا کنند. تادین اعلام می کند که نور باید خلقی را در فرد و فضایی را در اتاق ایجاد کند که مطابق با نیاز و انتظارات افراد باشد. آثار و نوشته ها پیرامون نور بسیار گسترده و وسیع است، هر چند این آثار یک مجموعه منسجم از یافته ها برای ایجاد دورنمایه ای منسجم درباره تأثیر رنگ و نور ارائه نمی کنند اما نادین  در پژوهش خود گزارش می کند که یکی از مشکلاتی که طراحان و مهندسان با آن مواجه هستند این است که هیچ متریک پذیرفته شده میزان قابل قبولی از کیفیت روشنایی، اثرات محیط روشن بر ساکنان را پیش بینی نمی کند. معمولا فرض می شود که کیفیت پایین روشنایی تاثیری منفی بر توانایی افراد در انجام کارهایشان دارد؛ هر چند مطالعات اندکی در صدد برآمده اند که کیفیت روشنایی را به صورت کمی بیان کنند، ولی هیچ کدام از این مطالعات تلاش نکرده اند که کیفیت اندازه گیری شده را با عملکرد تکلیف یا وظیفه مرتبط کنند. وی همچنین گزارش می کند که مقایسه میان مطالعات تقریبا غیرممکن است؛ زیرا پژوهشگران مختلف مقیاس های مختلفی را به کار برده اند. همچنین مستندسازی مقادیر نهایی از عهده جزییاتی برنمی آیند که توسط دانشمندان رفتارگرا مطالعه می شود و همین امر مشکلاتی را برای ارزیابی های بعدی اطلاعات پدید می آورد.

 تأثیر رنگ در چیدمان

 همه ما بارها و بارها اهمیت رنگ ها را در زندگی حس کرده ایم. نقش این عنصر اساسی در چیدمان منزل یا محل کار نیز نقش تاثیر گذاری دارد. بنابراین، با بهره مندی از آن می توانیم فضایی شاد دل انگیز و امن داشته باشیم. به همین دلیل لازم است زبان و معنای رنگ ها را بدانیم تا بدرستی از آنها استفاده کنیم.
به طور کلی رنگ ها دو دسته اند: رنگ های اصلی که شامل زرد، آبی، قرمز و رنگهای فرعی نظیر سبز، بنفش، نارنجی، زرد مایل به سبز، سبز مایل به آبی، آبی مایل به سبز، بنفش مایل به قرمز و… که از ترکیب رنگ های اصلی ، به وجود می آیند. برای دکوراسیون داخلی بهتر است درک درستی از رنگها داشته باشیم. البته تقسیم بندی دیگری هم برای رنگ ها مطرح می شود. به این ترتیب که آنها را در گروه رنگ های گرم و سرد قرار می دهند. برای تشخیص این مساله باید در چرخه رنگ خطی از زرد به بنفش بکشید. رنگهایی مثل سبز و فیروزه ای که در ترکیب آنها آبی به کار رفته، در سمت چپ خط قرار دارند که به عنوان رنگ های سرد نامیده می شوند. این رنگ ها به طور کلی خاصیت آرام بخشی دارند. رنگ هایی نظیر صورتی، نارنجی و … در طرف راست خط قرار دارند و در ساختمان آنها قرمز به کار رفته که به عنوان رنگ گرم شناخته می شوند. بنابر پژوهش های متعدد، این گونه رنگ ها بیانگر احساسات مختلف هستند که از خوش بینی محض تا خشونت شدید را در بر می گیرد.

نور در طراحی داخلی اداری
نور در طراحی داخلی اداری

متناسب با طراحی داخلی از الگوهای هماهنگ زیر در چیدمان فضای کار می توان استفاده کرد:
۱- الگوی تک رنگ: در این الگو می توان از یک رنگ برای چیدمان محیط بهره برد.
۲- شیوه کنتراست: در این روش با استفاده از دو رنگ متضاد نظیر آبی و نارنجی می توان فضایی دلخواه ایجاد کرد.
٣- الگوی مشابه: در این روش اگر رنگ زرد را انتخاب می کنید، می توانید برای تکمیل از رنگ های نارنجی بهره بگیرید.
۴- استفاده از رنگهای گوناگون: این شیوه گرچه الگویی رایج است، اما باید توجه داشت در این روش، هماهنگی رنگ ها دقیق صورت گیرد تا از نظر زیبایی شناسی چشم نواز باشد.