تاثیر نور در طراحی داخلی
۰۴
خرداد

تاثیر نور در طراحی داخلی (بخش دوم)

نور یکی از مهم ترین عوامل در طراحی خانه به حساب می آید. یکی از مهمترین مشخصه های نور طبیعی توالی و دگرگونی آن در در طول روز است که باعث حرکت و تغییر حالت در ساعات مختلف می شود. در تاریخ نقاشی توجه به نور در دوره امپرسیونیست ها دیده می شود. هنگامی که نقاشان آتلیه های خود را ترک کردند و در زیر نور خورشید با نور طبیعی مشغول نقاشی شدند. از مشخصات این سبک توجه به رنگ و نور در ساعات مختلف روز و انعکاس رنگ های اشیای مختلف در یکدیگر و تاثیر رنگ های پیرامونی و به کار بردن رنگ های خالص و ناب می باشد. قاعدتا لازم نیست که چنین تحولی در سبک معماری داخلی ما نیز به وجود آید. با توجه به اینکه در طراحی داخلی عنصر نور را به قدری قوی و جذاب در خود به کار گرفته میشود، هر بیننده ای را به خود جذب می کند. این مقاله به بررسی نقش نور در معماری و معماری داخلی به عنوان یک جزء سازنده و مفهوم بخش می پردازد و در خاتمه امید بر این دارد که در آینده در ساختمان ها همانند نیاکانمان شد به کارگیری نور طبیعی به صورت یک عنصر کاملا اثر بخش باشیم.

انواع جهت تابش نور

الف) نور شمالی

فضاهایی که رو به شمال هستند (در نیمکره شمالی) نور مستقیم دریافت نمی کنند. نور پراکنده بدون سایه با انعکاس ایجاد می شود که برای کار کردن و نقاشی کردن و تماشای تلویزیون در کارگاه های نقاشی و دفتر کار مناسب است.
به منظور به دست آوردن حداکثر مقدار ممکن نور بدون هراس از نور مستقیم خورشید می توان از پنجره های بزرگ در جهت شمال استفاده کرد اما نور مستقیما در غذاخوی، دکوراسیون داخلی پذیرایی و … می تواند سلب آسایش نماید. جذاب است اگر نور شمال را با نور در جهت های دیگر ترکیب کنیم. نور شمالی سرد و تمیز است اما نور جنوبی زرد رنگ و مستقیم است. در فضای خانگی باید پارکینگ را در شمال نقشه قرار داد و راه پله و انبارها با هر محلی که زیاد به کار برده نمی شود. در کشورهای بسیار گرم این جهت یابی نامطلوب می شود و چون گرمایی بیشتری ایجاد می کند اما برعکس در تابستان فضاهای سایه وار مطلوب تر هستند. فردی که همشیه در اتاق های رو به شمال است و تماس بسیار کمی با خورشید دارد، ممکن است احساس افسردگی و غم در او ایجاد شود.
اتاق های رو به شمال نور زننده ای دارند و نور مستقیم خورشید به آنها نمی تابد. هنرمندان و نقاشان معمولا اتاق کار خود را رو به شمال انتخاب می کنند تا در نور آن، بهتر بتوانند رنگ ها و طیف های مختلف را تشخیص بدهند.

جهت تابش نور در طراحی داخلی
جهت تابش نور در طراحی داخلی

ب) نور جنوبی

حرکت دورانی ظاهری خورشید نسبت به زمین ایجاد می شود به همین دلیل اگر چه خورشید همیشه از شرق طلوع می کند و در غرب غروب می کند برای کشورهای نیمکره شمال خورشید یک خط سیر جنوبی دارد و برای آنها که در نیمکره جنوبی هستند خط سیر شمال دارد به همین دلیل نور خورشید در نیمکره شمال در قسمت جنوب با انحراف بیشتر و شدت گرم کنندگی کمتر در زمستان است و برعکس آن در تابستان می باشد معمولا فرض می شود که نمای جنوبی بهترین جهت یابی برای فضای خانگی است یعنی برای محل اتاق نشیمن و فضاهای داخلی خانه از طرف دیگر به دلیل انعکاس های این نور روی شیشه ها و سطوح سیقلی مورد نظر همیشه هم نور مناسبی برای کار کردن نیست در طول ماه های سرد سال شدت گرمی نور برای این اتاق های جنوبی کمتر از اتاق های رو به شمال است اگر مناطق نورگیری اتاق بزرگتر شود آنگاه نیاز به وجود محافظت از نور مستقیم خورشید در تابستان به وجود می آید مثل یک سایپان و…
نور جنوبی سایه و انعکاس ایجاد می کند و اجازه می دهد که با حجم ها باز شود و منظره زیبایی ایجاد می کند به همین دلیل اشیا را مقابل آن طراحی می کنند یا حتی با قرار دادن یک استخر در مقابل ایوان با پنجره های اتاق نشیمن با استفاده از انعکاس های روی سطح آب که دائما در حرکت اند روی دیوارها و سقف مناظر دلربایی ایجاد می کنند . جدا از نتایج فیزیکی نتایج روانی این نور دارد که استفاده مناسب باعث احسان در زندگی می شود.
اتاق های رو به جنوب نور و گرمای خورشید در تمام مدت روز در این اتاق ها وجود دارد؛ البته ممکن است طی روز و در فصل های مختلف، کیفیت و میزان آن اندکی تغییر کند. بهتر است آشپزخانه، اتاق نشیمن و هر جایی که معمولا مدت زمان زیادی را طی روز آنجا می گذرانید، جنوب باشد. بهتر است در هنگام طراحی داخلی ساختمان به جهت نور توجه شود.

تاثیر نور در دکوراسیون داخلی
تاثیر نور در دکوراسیون داخلی

پ) نور شرقی (صبحگاهی)

روشنایی صبح بهترین ابزار برای بیدار شدن از خواب است. خوردن صبحانه کامل بدون شتاب زدگی در کنار روشنایی روز آرامش و نیروی کافی به انسان می دهد. بنابراین در طراحی داخلی منزل باید محل قرار گرفتن اتاق خواب و آشپزخانه و نشیمن و اتاق غذاخوری خوب به گونه ای جهت پایی می شود تا بیشترین استفاده از نور صبحگاهی شود که اشعه های آن ضعیف و خنک تر است این نور در زمان معین از دور سایه اجسام را تولید می کند که می توان از این سایه برای تزیین فضا استفاده کرد این نور ابتدا بر گرد و غبار تابیده می شود و با پراکنده شدن آن ها در فضا نور و گرما هم منتشر می شود.
اتاق های رو به شرق : اولین اتاق هایی که با طلوع خورشید روشن میشوند، اتاق های رو به شرق هستند اما بعد از گذشت چند ساعت از زمان طلوع، سایه ای بلند و طولانی مدت بر این اتاق ها سایه می افکند و طی روز دیگر خبری از نور خورشید در این اتاق ها نیست. بهتر است برای تعدیل نور شدید و خیره کننده آفتاب در زمان طلوع، در این اتاق ها از نور مصنوعی استفاده شود. با این کار می توان در اواسط روز نیز تا حد ممکن، نور طبیعی روز را به نوعی در این اتاق ها ایجاد کرد. این تمهید برای اتاق هایی رو به شمال هشتم کارایی دارد. پس در دکوراسیون اتاق خواب به این موضوع دقت کنید.