تاثیر نور در طراحی داخلی
۳۱
اردیبهشت

تاثیر نور در طراحی داخلی (بخش اول)

نور از جمله مهم ترین مواد الهی است که در زندگی بشر از ارزش بسزایی برخوردار است. در واقع هیچ عنصری در دنیا بدون وجود نور هویت دیداری ندارد. ارزش واقعی نور هنگام تاریکی نمایان می شود. استفاده متفکرانه از نور در داخل بنا و با ایجاد ترکیب نور و تاریکی می توان فضایی یکپارچه در طراحی داخلی را بدون استفاده از عناصر و مصالح جداکننده به بخش های مستقل تفکیک نمود و یا از آن در جهت شدت بخشیدن به برخی نقاط در طراحی خانه استفاده کرد. استفاده از نور مناسب و یکنواخت در آپارتمان خفگی محیط را از بین می برد، البته استفاده از نور طبیعی بسیار مناسب تر است. شما می توانید به وسیله نور، فضایی را وسیع تر و یا کوچک تر نمایش دهید. نور پردازی خوب نیازهای انسان را برآورده می کند، خطر او را آسوده می سازد، و احیای آسایش و امنیت ایجاد می کند. همچنین نور متناسب با پس زمینه ی فضا به بافت، رنگ و شکل (فرم) اسباب و لوازم اتاق جلوه ای زیبا می دهد. بر خلاف این حالت، نورپردازی ناصحیح است که در فرد حسی آزار دهنده ایجاد میکند.
از جمله علوم و هنرهایی که می توان به نقش نور در آن اشاره داشت، هنر معماری است که بحث مفصلی را زمینه روند بهره گیری از نور طبیعی و مصنوعی را به خود اختصاص می دهند. هدف از این مقاله بررسی و نقش نور طبیعی و نور مصنوعی در معماری و دکوراسیون داخلی و ارتباط بین این دو و انواع چشمه های نور و نقش جهات تابش آفتاب و … میباشد.

نور در طراحی خانه
نور در طراحی خانه

نور در طراحی و معماری داخلی

نور به عنوان مهمترین عنصر در طراحی و معماری داخلی ساختمان های کوچک و بزرگ میتواند یکی از عوامل تأثیرگذار بر معماری و طراحی ساختمان و حتی شهر داشته باشد. در معماری سنتی ایرانی، معماری معاصر, معماری مدرن و بسیاری از سبک های معماری که فراروی بشر قرار گرفته همواره عنصر نور به عنوان عامل اصلی در کنار ویژگی های دیگر بنا قرار گرفته است. از جمله علوم و هنرهایی که می توان به نقش نور در آن اشاره داشت، هنر معماری است که بحث مفصلی را در زمینه روند بهره گیری از نور طبیعی و مصنوعی را به خود اختصاص می دهند. ابزار و وسایل روشنایی نیز به عنوان عواملی که تامین کننده ی نور مصنوعی هستند، مطرح می باشند. زیبایی که به چشم می آید از پرتو نور و روشنایی است و گرنه در تاریکی، زیبایی مفهمومی ندارد. در طراحی معماری، نور در کنار عناصر و مفاهیم دیگر از قبیل ساختار، نظم فضایی، مصالح، رنگ و … مطرح می شود و در طراحی داخلی ساختمان به عنوان یک عنصر مجزا باید نقش خود را ایفا کند. یکی از مشخصه های نور طبیعی دگرگونی آن در ساعات مختلف روز است و نور شفاف ترین، نرم ترین، آسانترین و ارزانترین مواد ساختاری موجود در تولید کیفیت ها و اشیای مورد نیاز محیط انسانی است. نور می تواند در فضائی خشن و بی روح همچون مبلی راحتی از ما استقبال کند. برای این منظور کافی است نورپردازی ها را بر روی دیوارها و کنج های محیط انجام دهید. به این ترتیب اطراف محیط روشن تر از مرکز شده و بزرگتر جلوه می کند .

انواع چشمه نور در معماری

۱- چشمه نور گسترده: یک شی نورانی نظیر خورشید چراغ روشن و شعله شمع را چشمه نور گسترده می نامیم.
٢-چشمه نور نقطه ای: اگر صفحه ای از مقوا را که روی آن روزنه کوچکی ایجاد شده در مقابل چراغ روشنی قرار دهیم نور چراغ پس از گذشتن از روزنه منتشر می شود و روزنه مانند یک چشمه نور کوچک عمل می کند که به آن چشمه نور نقطه ای می گوییم.

انواع نور

در یک تقسیم بندی کلی نور خورشید را نور طبیعی و نور حاصل از نورپردازی های دیگر را نور مصنوعی می نامیم.
نور طبیعی، یکی از ویژگی های مثبتی است که یک خانه می تواند داشته باشد اما کیفیت نور در هر قسمت خانه متفاوت است و بستگی به جهت اتاق ها دارد. در نورپردازی طبیعی تنها یک وسیله نورزا وجود دارد که آن هم خورشید است و نور طبیعی در واقع همان نور خورشید است که گذشته از ایجاد روشنایی در زمین، مزایای بسیار دیگری نیز دارد. زندگی همه موجودات وابسته به این منبع پر انرژی است و همه هستی از نور خورشید هویت می گیرند.
نور مصنوعی به زبان ساده نوری است که از خورشید تاپیده نشده و منابع دیگری عامل پدید آمدن آن هستند. اغلب این منابع صرف نظر از آتش و منابع محدودی که انرژی خود را از گاز، نفت و یا مانند اینها تامین می کنند، دارای سیستمی الکتریکی هستند. حال از انواع نورها در یک تعریف کلی که بگذریم به ارزش واقعی نور زمانی پی خواهیم برد که تاثیرات ناشی از آن را بشناسیم.
در استفاده از نورهای مصنوعی در دکوراسیون داخلی منزل باید به مسأله مهم که رنگ است توجه کرد زیرا رنگ است که به فضا روح و جان می دهد و برای طراحی داخلی باید روان شناسی رنگ را لحاظ کرد نباید فقط بنا به سلیقه انتخاب کرد. باید با روحیه آدم های خانه سازگار باشد. نورهای مصنوعی به دو دسته نورهای کاربردی و نورهای تزئینی تقسیم می شوند.

تاثیر نور در دکوراسیون داخلی
تاثیر نور در دکوراسیون داخلی

نور طبیعی در معماری و معماری داخلی

از دید همگان نور جزء اساسی و ضروری در طراحی ساختمان است. که کار آن روشن کردن فضا به منظور قابل رویت ساختن آن است. در هنر ساختمان سازی یا به عبارتی معماری نور یکی از اجزایی است که کنار عناصر و مفاهیم دیگر از قبیل ساختار نظم فضایی مصالح رنگ و … مطرح می شود و در طراحی به عنوان یک عنصر مجزا باید نقش خود را ایفا کند. ولی واقعیت این است که در بسیاری از موارد در ساختمان سازی و طراحی داخلی خانه به نور بیشتر از یک عامل روشن کننده که باعث کاهش مصرف نور مصنوعی و در نتیجه کاهش مصرف برق می شود نمی نگرند و فقط به مواردی از قبیل این که نور جنوبی و شمالی بر نور شرقی و غربی ارجحیت دارد و در مواقع ناچاری نور شرقی از نور غربی بهتر است، توجه می شود و معماران به صورت کلیشه ای و از روی عادت آن را رعایت می کنند و اگر در ساختمان سازی نیازی به نور پردازی و ایجاد مفاهیم و تاکید هایی توسط نور باشد منحصرا به استفاده از نور مصنوعی می پردازند و با انواع درجات و رنگ های نور مفهوم و طرح خود را ایجاد می کنند.
در صورتی که با نگاهی به تاریخ معماری گذشته (تقریبا هر نوع معماری تاریخی) نور به عنوان یک عنصر مجزا به کار گرفته می شده است و در گذر زمان به عنصر زیبایی در دکوراسیون داخلی نیز تبدیل شده است.