تاثیر نور در دکوراسیون داخلی (قسمت اول)
29
آوریل

تاثیر نور در دکوراسیون داخلی (قسمت اول)

تاثیر نور در دکوراسیون داخلی

نور چه به صورت طبیعی و چه به صورت مصنوعی از ملزومات اصلی برای شناخت محیط است و همچنین وسیله ای است برای شناخت رنگ و فضا. تا حدود 200 سال پیش خورشید با عنوان «عالم تاب»، غلبه بر زندگی بشری داشت. با طلوع آن زندگی آغاز می گشت و با غروب آن از حرکت باز می ایستاد. معابد برای پرستش آن و براساس آن ساخته می شد. تاریکی ناپسند و نور پرستیدنی بود. شهرها با توجه به آن بنا می گردیدند، انسان تابعی از نور بود و باید باور داشت که همچنان تابعی از نور است با این تفاوت که انسان توانسته آن را تسخیر کند، به خواست خود آن را کم یا زیاد کند، رنگ آن را تغییر دهد، سایه های ناخواسته را حذف و یا سایه هایی جدید ایجاد کند و در نهایت با آن جلوه های هنری بسازد که ریشه در فرهنگ خاص خود را دارد. در ایران، توجه به روشنایی مصنوعی از بدو ورود اولین ژنراتور آغاز گردید.
در ابتدا عمارات شاهی و خیابان ها، از نعمت نور بهره مند شدند و سپس خانه ها و خیابان های عمومی از این نعمت برخوردار گشتند. نحوه استفاده از نور در طی دوران توسط معماران مختلف از مصریان باستان با آفتاب سوزان و تالارهای پرابهت خنک و تاریکشان گرفته تا ساختمان های چوبی مدور قطبی و رنگارنگ سوئد و نروژ که خاص اقلیم کم آفتاب بنا گردیده است، همواره از جذابیت خاصی برخوردار بوده است. در این مقاله سعی شده است تا در حد وسع، تاثیر نور در معماری داخلی توامان با گذر زمان مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

نور در معماری داخلی

پایتخت نشینان خوب می دانند که امروزه با زندگی در آپارتمان های کوچک بهره گیری از نور طبیعی کافی میسر نیست. غالبا ابعاد کوچک آپارتمان ها موجب می شود تا در اعمال نقشه رعایت تمام استاندارد ها میسر نباشد.
تحقیقات دانشمندان نشان داده است که ۶ درصد از مردمی که در مناطق شمالی این کره خاکی زندگی می کنند و از نور خورشید به میزان کافی و طولانی مدت بهره مند نیستند، از ناراحتی های روحی شبیه به افسردگی رنج می پرند و ثابت کرده اند تغییرات تابش نور که در نتیجه تغییرات فصلی به وجود می آید نیز بر روحیه افراد تاثیر می گذارد. به همین جهت بهره گیری از نور به ویژه نور طبیعی روز در ساختمان از اهمیت خاصی برخوردار است.
از سوی دیگر امروزه صرفه جویی در مصرف انرژی، بیش از پیش اهمیت دارد، از این رو هنگام طراحی دکوراسیون داخلی یک خانه یا حتی قبل از ساخت آن، باید مورد توجه خاص معمار و سپس دکوراتور هر خانه قرار گیرد. از آنجا که بسیاری از ما شانس دخالت در نقشه اولیه ساختمان و ساختن خانه ای با ویژگی های مورد نظر خود را نداریم، پس در مرحله طراحی داخلی و دکوراسیون اتاق می توان به این امر پرداخت و کاستی های احتمالی موجود در میزان نورگیری اتاق را جبران کرد. نورپردازی در هر اتاق باید متناسب با ویژگی های معماری آن و نحوه قرار گیری اتاق باشد. یک نورپردازی خوب بیش از هر چیز به میزان نورگیری اتاق در روز مرتبط است تا دست کم نور مورد نیاز در طول روز را با ترکیبی از نور طبیعی و در صورت نیاز مصنوعی تامین کند.

نور در معماری داخلی
نور در معماری داخلی

نور چیست؟

طلوع خورشید با پراکنده شدن اشعه هایی همراه است که مجموع آنها نور نامیده میشود. نور یکی از مهمترین عوامل کیفیت، پویایی و سرزندگی آثار معماری است و از نظر مفاهیم کیفی و نمادین و نیز از نظر کارکرد عملی از جایگاه ویژه ای برخوردار است. چشمان ما تربیت شده اند که فرمها را زیر نور ببینند. سایه روشن است که این فرم ها را آشکار می سازد. اگر چه اولین وظیفه نور روشن کردن فضا و فرم های ساختمانی است.
با این حال نور، چه طبیعی و چه مصنوعی، علاوه بر این کارکرد اصلی خویش، میتواند نبوغ معمارانه را برجسته تر نماید، اشتباهات را بپوشاند و پنهان کند، توجه بیننده را جلب نماید و یا اینکه باعث شود مکانی مقدس یا امن به نظر برسد. قدرت نور در تمام شکلهایش ابزار موثری برای تغییر کیفیت هر رنگ و فضای خاص در طراحی دکوراسیون است. اکثر اوقات نور چندان مورد توجه قرار نمی گیرد اما این عنصر عملا قدرت آن را دارد که تاثیر رنگ را کاملا از بین ببرد یا به بهبود آن کمک کند. وقتی رنگ و پارچه را انتخاب می کنید، آنها را در نور طبیعی روز در زمانهای مختلف و زیر منابع نوری مصنوعی مختلفی که می خواهید در اتاق به کار برید بررسی کنید. این کار را قبل از آنکه در مورد رنگ مورد استفاده خود تصمیم بگیرید انجام دهید زیرا برخی رنگها مثل بنفش، یاسمنی یا آجری با کمترین تغییر در نور طبیعی یا مصنوعی کاملا تغییر می کنند.

نورپردازی دکوراسیون داخلی
نورپردازی دکوراسیون داخلی

نورپردازی

نور درخشان و طبیعی روز بهترین نور برای کار کردن است و نور هالوژن نیز بسیار به مشخصات نور طبیعی نزدیک است. حباب های تنگستن نیز ته رنگی از زرد و نارنجی دارند که بر رنگ آمیزی اتاق ها و اسباب تاثیر می گذارد. لامپ های فلوئورسنت هم رگه ای از نور سرد و تند و آبی دارند و حتی نور طبیعی نیز در طول روز تغیير میکند. درست بعد از سحر، این نور به صورتی میزند، اواسط روز، این نور بیشتر زرد است، در حالی که هنگام غروب به رنگ قرمز می گراید. تفاوت فصلها و تفاوت های جغرافیایی نیز نور طبیعی را تحت تاثیر قرار می دهد.

نورپردازی دکوراسیون داخلی خانه

سقف سفید حدود 10 تا 15 درصد از نور را باز می تاباند و از هر رنگ دیگری بهتر است. بنابراین مهم است که هنگام اضافه کردن رنگ به دکوراسیون اتاق، سقف و کف ها را نیز در نظر بگیریم. بطور معمول در طراحی دکور، به کف، یک رنگ خنثی می زنند تا چشم به سمت آن کشیده نشود. به همین ترتیب سقف با مایه های کمرنگ نیز بطور بصری ارتفاع و فضای اتاق را افزایش می دهد. در این راستا تفاوت فصل ها نیز از اهمیت برخوردار است.
همانطور که مناظر مختلف در آفتاب تابستان و آسمان پاییز کاملا متفاوت هستند، اتاق ها نیز با هم تفاوت دارند. بنابراین چشم دارای خصوصیت ذاتی مقایسه است. حتی یک ظرف سیب سرخ هم تحت نور خاص، کمی آبی بنظر می رسد، چشم با رنگ دادن دوباره به سایر رنگ های اطراف آن، این تفاوت را جبران می کند به طوری که بشکل یک طيف جدید و اندکی تغییر یافته در آید و موزون باشد.

نورپردازی در طراحی دکوراسیون داخلی
نورپردازی در طراحی دکوراسیون داخلی

قبل از انتخاب رنگ اتاق، فکر کنید که چگونه و در چه زمانی از این اتاق استفاده خواهید کرد. در اتاقی که پنجره کم دارد و نور مصنوعی است، رنگی را انتخاب کنید که زیر نور لامپ خوب بنظر می رسد. حبابهای تنگستن موجب می شوند رنگ زرد کمرنگ در شب، بسیار کمرنگ شود در حالی که رنگ آجری تحت نور تنگستن به نارنجی میگراید و رنگهای سبز ملایم به رنگ زرد سبز تبدیل می شوند و بنفش به قهوه ایی کدر مبدل میشود. رنگ زرد، سبز و کرم، فضاهای گرفته را درخشان و روشن می کنند. رنگ قرمز تیره تحت نور تنگستن، اندکی نارنجی به نظر می آیند درحالیکه تحت نور فلوئورسنت قرمز به رنگ بسیار پر جاذبه ای تبدیل می شود. همین رنگ تحت نور زرد به قهوه ای متمایل می شود.